نقشه مغزی/الکتروانسفالوگرافی کمی یا QEEG

rTMS/ TMS چیست؟
6 مهر 1393
تحریک الکتریکی مغز یا tDCS
6 مهر 1393

نقشه مغزی/الکتروانسفالوگرافی کمی یا QEEG

الکتروانسفالوگرافی کمی یا QEEG

با قراردادن تعدادي الكترود روي سر مي‌توان اين امواج را دريافت، ثبت و سپس با استفاده از كامپيوتر تحليل كرد. QEEG وسيله‌اي است كه اين كار را انجام مي‌دهد. QEEG يا الكترو انسفالوگرافي كمی (Quantitative ElectroEncephaloGraphy) وسيله‌اي براي ارزيابي و اندازه‌گيري امواج مغزي وخصوصيات مربوط به آن‌هاست. در اين روش ارزيابي تعدادي الكترود (عموماً 19 عدد) که روی کلاهی با نظم و قانون خاصی تثبیت شده‌اند، روي سر قرار گرفته امواج مغزی را دریافت می‌کنند. QEEG ، امواج مغزی را در حالت‌های مختلف چشم بسته، چشم باز و انجام یک تکلیف شناختی مانند خواندن، ثبت کرده، سپس این امواج بوسيله كامپيوتر، برحسب فركانس تفكيك شده و براساس شدت فعاليت در رنگ‌هاي مختلف نمايش داده مي‌شوند (تصاویر در قالب سرهای رنگی که Brain Map نامیده می‌شوند ارائه می‌گردند ( علاوه بر این تصاویر، کامپیوتر، جداول و نمودارهای دیگری نیز ارائه می‌دهد که کاربردهای خاص خود را دارند). مطابق با مطالعاتي كه صورت گرفته اندازه امواج مختلف در مغز داراي استاندارد و حد نرمالي است كه تنها براساس جنس و سن تغيير مي‌كند. به اين معني كه براي داشتن عملكرد مناسب، هريك از امواج مغزي بايد داراي ميزان فعاليت خاصي باشند. با مقايسه اندازه‌هاي بدست آمده از ثبت امواج در فرد با مقادير نرمال مشخص مي‌شود كدام يك از امواج و در كدام نقطه از سر داراي فعاليت نامناسب است. امواجي كه فعاليت مناسب داشته باشند با رنگ سبز و امواج با فعاليت نامناسب با رنگ‌هاي بنفش و نيلي و آبي (فعاليت كمتر از حد نرمال) و زرد و نارنجي و قرمز (فعاليت بيشتر از حد نرمال) مشخص مي‌شوند. با بررسی این نقشه‌ها و مقایسۀ آن‌ها با الگوی نرمال و مرجع، می‌توان کارکرد مغز را بررسی و مطالعه کرد. از آن‌جا که هر یک از اختلالات و مشکلات ذهنی و روانی بر اثر وجود اشکال در عملکرد مغز و در نتیجه کم و زیاد شدن امواج مغزی به‌وجود می‌آیند، لذا QEEG مغزی که کارکرد طبیعی دارد با مغزی که دچار مشکل کارکردی شده است تفاوت دارد. با مقایسه اعداد به‌دست‌آمده برای هر موج و نتیجه QEEG به دست آمده با وضعیت طبیعی می‌توان نوع مشکل را تشخیص داد.
اين دستگاه مقياس‌هاي ديگري هم براي ارزيابي كيفيت عملكرد دارد كه عبارتند از:
• توان نسبي: نسبت بين امواج مختلف را اندازه مي‌گيرد. اگر موجي در مقايسه با امواج ديگر نسبت كمي داشته باشد تحت نفوذ و سلطه آن ها قرار خواهد گرفت و تأثير خود را بر عملكرد از دست خواهد داد.
• عدم تقارن (Asymmetry): اختلاف ولتاژ بين نواحي مختلف را بررسي مي‌كند. آيا پالس‌هاي الكتريكي در نواحي مختلف مغز، براي داشتن عملكرد مناسب بيش از اندازه بزرگ يا بيش از اندازه كوچك هستند؟
• انسجام (Coherence): كوهرنس مشخص مي‌كند كه مغز چه مقدار انرژي را بين قسمت‌هاي مختلف به اشتراك گذاشته است. اين مقياس بررسي مي‌كند كه آيا مغز توانايي برقراري ارتباط مناسب با خودش را دارد يا نه. كوهرنس زياد نشانه آن است كه بعضي قسمت‌هاي مغز آنچنان درهم گير كرده‌اند كه براي قطع اين ارتباط و برقراري ارتباط با ساير قسمت‌هاي مغز توانايي مناسبي ندارند. و كوهرنس كم نشانه آن است كه منابع مغز از اتصال مناطق مختلف ناتوان هستند
• فاز (Phase): سرعت حركت سيگنال‌هاي الكتريكي در سطح سر را تعيين مي‌كند. آيا سرعت حركت انرژي الكتريكي مغز براي داشتن عملكرد بهينه مناسب است يا خير؟
دهه 70 و 80، دهه‌هاي ابداع و آزمايش QEEG بوده است. در آن زمان مؤسسه EEG پزشكي آمريكا (AMEEGA) و كميته متخصصين QEEG اعلام كردند كه هم‌اكنون QEEG ارزش كلينيكي و باليني دارد. QEEG و نوروتراپي توسط مؤسسه روانشناسي آمريكا در حوزه روان‌شناسي و با برنامه‌هاي درماني مناسب تأييد شده‌اند.

کاربرد ها :

تشخیص در اصل QEEG برای تشخیص کج‌کاری‌های موضعی یا کلی مغز بکار می‌رود. بوسیله QEEG می‌توان بیماری‌های مغزی- عروقی، آسیب‌های مغزی، AD/HD، اختلالات یادگیری، اضطراب، افسردگی، تومورهای مغزی، صرع، اسکیزوفرنی، دمانس و آلزایمر را با دقت 80 تا 90 درصد تشخیص داد.
• تشخیص افتراقی
براي مطمئن شدن از وجود جراحات داخلي مغز، سكته، حملات قلبي و يا نارسايي‌ ريه‌ها كه منجر به هيپوكسي مغز مي‌شود؛ زمانيكه تشخيص صرع يا تومورها مورد شك واقع شود؛ در مواردي كه تشخيص اختلالات يادگيري و کمبود توجه مورد شك واقع شود؛ در مواردي كه به وجود كج‌كاري مغز به علت سوءمصرف مواد ترديد داريم؛ هنگامی‌كه تغيير در علائم اختلالات هوشياري (ناركولپسي‌، كما، حواس‌پرتي) يا عملكرد سيستم عصبي (سردرد، استفراغ و آفازي) ديده شده باشد.
• درمان و پیگیری
پيگيري سندرم‌هاي ارگانيكي مغز؛ پيگيري نتايج شيمي درماني و پرتودرماني و ترك داروهاي روان‌گردان يا غيرمجاز؛ پيگيري بيماري‌هاي عفوني مانند آنسفاليت و يا مننژيت؛ بررسي وضعيت بيمار پس از جراحي؛ تعيين داروهاي مؤثر با اثربخش‌ترين دوز و كمترين عوارض منفي؛ در بسياري از موارد QEEG راهكارهاي درماني نيز ارائه مي‌دهد.
• سنجش
سنجش توانمندي‌هاي هنري، ورزشی و شناختي و ذهني مانند بهره هوشي (IQ)، تمركز، توجه، میزان هماهنگی ذهن و بدن و …. از آن‌‌جا که QEEG به ارزیابی عملکرد مغز می‌پردازد و نیز توانمندی‌های ذهنی هر فرد با عملکرد مغزی او ارتباط مستقیم دارد، لذا با استفاده از این روش می‌توان برآوردی از این توانمندی‌ها به‌دست آورد.

منبع : http://atiehclinic.com

علیرضا صدیق منش
علیرضا صدیق منش
مدیریت سایت ، روان شناس ، مشاور تبلیغات مراکز خدماتی

3 دیدگاه ها

  1. طاها صادقی گفت:

    عالی بود این تست از چند سالگی امکان داره یعنی کودک ۲ ساله میشه

    • علیرضا صدیق منش گفت:

      سلام
      مهم ترین بحث در این موارد ارزیابی دقیق و صحیح اولیه است.
      با یک ارزیابی صحیح ممکن است فرد نیازی به استفاه از این نوع خدمات نداشته باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *