صدای باهوش
4 مهر 1393
نقشه مغزی/الکتروانسفالوگرافی کمی یا QEEG
6 مهر 1393

rTMS/ TMS چیست؟

تاریخچه:
1831: فارادی قانون القاي دو جانبه را کشف نمود. طبق اين قانون بين انرژي الكتريكي و ميدان‌هاي مغناطيسي رابطه دو سويه وجود دارد. به عبارتي انرژي الكتريكي مي‌تواند ميدان مغناطيسي توليد كند و ميدان هاي مغناطيسي نيز مي‌توانند انرژي الكتريكي ايجاد نمايند.

1896: دي‌آرسونوال بر روي سر يكي از شاگردان خود سيم‌پيچ مغناطيسي قرار داد. آنها ‘هاله‌هاي نوراني را مشاهده ‌كردند و دچار سرگيجه و بي‌حالي ‌شدند.

1902: محققان در وين، يك بيمار افسرده را از طريق قرار دادن يك سيم‌پيچ الكترومغناطيسي که می توانست لرزشهايي در جمجمه وي ايجاد نماينددرمان کردند. اين تحقيق شكل اوليه‌اي از آنچه كه امروز در rTMS به كار مي‌رود محسوب مي‌شود اما اين ميدان‌هاي مغناطيسي داراي شدت قوي يا فركانس نبودند.

1965: اولين تحريك مغناطيسي عصب انسان توسط بيك‌فورد و فرمينگ صورت گرفت.

اواسط دهه 1980: آنتوني باركر در دانشگاه شفيلد انگلستان اولين دستگاه مدرن و مؤثر TMS را ساخت. اين ابزار به عنوان يك ابزار عصب تشخيصي طراحي شده بود، با اين ابزار محققان مي‌توانستند با قرار دادن سيم‌پيچ بر روي نقاطي كه دست و پا را کنترلمي‌كند، آنها را به حركت درآورند. هم‌چنين از آن براي مطالعه رشته‌هاي عصبي و ايجاد يك نقشه كاركردي در مغز استفاده مي‌كردند. ماهيت بدون درد و غيرتهاجمي بودن اين روش به محققان اين امكان را مي‌داد كه با بررسي نواحي مختلف مغزي به مطالعه حافظه، سيستم ديداري و كنترل ماهيچه‌اي پي ببرند.

1990: اولين مطالعه TMS در زمينه افسردگي انجام شد. هافليچ و همكاران دریافنتد كه TMS بر روي ناحيه مركزي سر مي‌تواند اثرات ضد افسردگي ايجاد كند. اولين كاربرد TMS در مصارف تشخيصي براي MS و اختلال نورون حركتي صورت گرفت.

2002: rTMS توسط وزارت بهداشت كانادا براي مصارف درماني تأييد شد.

تا كنون: مطالعات rTMS بالغ بر 20 سال است كه در سطح دنيا در حال انجام است. اخيراً rTMS به منظور بررسي مؤلفه‌هاي حسي و شناخت پردازش قشري مغز مورد استفاده قرار گرفته است. مطالعات كنوني نشان مي‌دهد كه rTMS می تواند به عنوان ابزار ارزشمند براي بسياري از اختلالات علاوه بر افسردگي باشد، چرا که بخاطر قابلیت منحصر بفرد آن می توان بصورت انتخابی بخش های مختلفی از مغز را بازداری یا تحریک نمود. پيدايش اين تكنولوژي نمونه ای از اختراعی بسیار مهم را در حوزه عصب روانپزشكي ظرف 50 سال گذشته است

  تحريك مغناطيسي مغز (rTMS) روشي است كه در آن فعاليت الكتريكي در مغز تحت تأثير ميدان‌هاي مغناطيسي قرار مي‌گيرد. ميدان مغناطيسي از طريق جريان پالس‌هایي كه توسط يك سيم‌پيچ 8 شكل ايجاد مي‌شود، از سر عبور می کند. اين سيم‌پيچ كه رويه آن پلاستيكي است بصورت مستقيم بر روي پوست سر گذاشته مي‌شود و از اين طريق ميدان مغناطيسي مي‌تواند نواحي خاصي از قشر مغز را تحريك كند. ميدان مغناطيسي كه توسط rTMS ايجاد مي‌شود بدون درد و بصورت كاملاً ايمن از سطح پوست و جمجمه مي‌گذرد و باعث ايجاد جرياني در سلولهاي عصبي مغز مي‌شود. بخاطر اینکه ميدان‌هاي مغناطيسي در يك فواصل منظم ارائه مي‌شوند، آن را TMS تكراري يا rTMS مي‌نامند. نواحي مغز كه توسط rTMS براي هر اختلال مورد تحريك قرار مي‌گيرند در زير توضيح داده مي‌شود.’
             در این درمان، بسياري از مؤلفه‌ها rTMS تحت عنوان «پارامترهاي تحريك» مي‌توانند تغيير كنند. قابلیت تغيير این پارامتر ها است که این شیوه را به يك ابزار درمانی فوق‌العاده ارزشمند تبديل نموده است. پارامترهاي تحريك عبارتند از:
• تعداد تحريك
• شدت تحريك
• فركانس تحريك (بالا در مقابل فركانس پائين)
• طول فواصل بين تحريك‌ها
• نواحي مورد تحريك در مغز اين امر به اين معناست كه rTMS مي‌تواند براي هر بيمار اختصاصي اعمال گردد.
هم‌چنين rTMS داراي اين قابليت است كه بسته به نوع بيماري يا اختلال اثرات اختصاصي بازدارنده يا تحريكي بر آن ناحيه از مغز بگذارد.

 

مزاياي rTMS درماني
• اثردهي قابل توجه (با توجه به نتايج پژوهش هاي باليني ، تأثير درمان rTMS همانند دارودرمانی و ECT بوده است).
• بدون عوارض جانبي يا حداقل با عوارض جانبي كمتر (از متداول‌ترين عوارض جانبي مي توان به يك سردرد خفيف اشاره نمود).
• به وجود آمدن اثرات درماني سريع.
• انجام اين نوع درمان بدون درد است.
•اين درمان غيرتهاجمي است.
• در خلال درمان هيچ بيهوشي لازم نيست.
• درمان به صورت سرپايي است.
• تأثيربخشي و درمان رضايت بخش عمدتاً در 2 تا 4 هفته درماني حاصل ميشود.
• امكان اثردهي درماني براي افراد مقاوم به درمان.
• افرادي نيز كه به درمان rTMS پاسخ نداده اند، معمولاً يك كاهش 15% در علايم افسردگي‌شان دیده مي‌شود.
• تأثيرات قابل توجه در درمان MDD و نیز اختلالات دو قطبي.
• پارامترهاي درمان براي هر بيمار متفاوت است و پروتكلهاي درماني براساس تشخيص خاص فرد بيمار انجام ميشود.
• بيماران در خلال درمان از طريق rTMS ، با استفاده از مقياسهاي •افسردگي و اضطراب از ميزان پيشرفتشان آگاه ميگردند.

به‌طور كلي، همانند هر درمان ديگر، ميزان اثر بخشي اين درمان نيز میان افراد متفاوت است. پيامدهاي درماني ، با توجه به مشاهدة بيمار قبل از فرايند درماني، نتيجه QEEG، شدت افسردگي، سابقه پزشكي و انتظارات فرد از درمان قابل پيش بيني خواهد بود.

اثربخشي فوق‌العاده (بر اساس نتايج باليني به دست آمده از پژوهش‌ها)

• بدون عوارض جانبي يا عوارض بسيار اندك

• آغاز سريع تأثيرات درماني (عمدتاً 5/1 هفته بعد)

• بدون درد

• غيرتهاجمي

• بدون نياز به داروي بيهوشي

• فرايند سرپايي

• مراجع نياز به قطع درمان دارويي براي شروع rTMS ندارد

عمدتاً، نتايج پس از دو هفته از شروع درمان rTMS آغاز مي‌گردد.

• اكثراً مراجعان از تأثيرات درماني خود پس از هفته دوم مطلع می شوند (بعد از جلسه 14 تا جلسه 20)

• افرادي كه ديرتر پاسخ مي‌دهند ممكن است پس از هفته سوم كاهش معناداری در علايمشان احساس نمايند. پاسخ دادن هفته سوم ممكن است باعث طول كشيدن براي ايجاد اثربخشي درمان باشد و متعاقباً زمان درمان را قبل از درمان نگهدارنده طولاني نمايد.

• در بین درمان و پس از آن (دوره پيگيري)، لازم است مراجع به طور مستمر مورد سنجش واقع شود.مراجع از ميزان پيشرفت خود توسط تستهاي معتبر روانشناختي مطلع می شود

عمدتاً درمان rTMS شامل دو مرحله درماني است: 1. مرحله فعال كه مشتمل بر 30 – 20 جلسه درماني كه 2 الي 3 هفته به طول مي‌انجامد.
2. درمان نگهدارنده كه هر 12 – 5 ماه بسته به وضعيت درمان انجام مي‌شود.
يك متخصص آموزش ديده در مورد بيمار با وي وخانواده صحبت مي‌كند و بر اساس جلسات درماني فعال درمان نگهدارنده را تعيين مي‌كند.

منبع : http://atiehclinic.com

 

علیرضا صدیق منش
علیرضا صدیق منش
مدیریت سایت ، روان شناس ، مشاور تبلیغات مراکز خدماتی

1 دیدگاه

  1. چه روش جالبی, قابل توجه بود, ممنون

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *